DecisionMind Mühürlü, doğrulanabilir reprodüksiyon

Kullanım alanları

IVIF-COPRAS

IVIF-COPRAS - Aralık-Değerli Sezgisel Bulanık COPRAS (Davoudabadi-Mousavi-Mohagheghi-Vahdani 2019)

Aralık-Değerli Sezgisel Bulanık belirsizlik altında bileşik-oransal sıralama ÇKKV (IVIFN: ⟨[μ⁻,μ⁺],[ν⁻,ν⁺]⟩; μ⁺+ν⁺ ≤ 1) - Xu normalleştirme + IVIF fayda/maliyet toplamları + Garg skor (GIS) bileşik Q_i + fayda derecesi D_i (%)

Formül adımları

Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.

  1. Adım IV — Xu normalleştirme: her kriter j için, μ-bileşenleri Σ_i sqrt(a_ij²+b_ij²) ile, ν-bileşenleri Σ_i sqrt(c_ij²+d_ij²) ile normalleştir. IVIFN değer-uzayını korur.

    Foreachcriterionj=1,...,n:denommuj=sqrt(Σi=1m(aij²+bij²))[Eq.(14)−(15)]denomnuj=sqrt(Σi=1m(cij²+dij²))[Eq.(16)−(17)]Thenforeachalternativei:ñij=⟨[aij/denommuj,bij/denommuj],[cij/denomnuj,dij/denomnuj]⟩[Eq.(18)−(19)]Notationnote:Davoudabadi2019§3uses(μL,μU,νL,νU)=(a,b,c,d)fortheIVIFN⟨[a,b],[c,d]⟩components.
    LaTeX For each criterion j = 1, ..., n: denom_mu_j = sqrt( Σ_{i=1}^{m} (a_ij² + b_ij²) ) [Eq. (14)-(15)] denom_nu_j = sqrt( Σ_{i=1}^{m} (c_ij² + d_ij²) ) [Eq. (16)-(17)] Then for each alternative i: ñ_ij = ⟨[ a_ij/denom_mu_j , b_ij/denom_mu_j ], [ c_ij/denom_nu_j , d_ij/denom_nu_j ]⟩ [Eq. (18)-(19)] Notation note: Davoudabadi 2019 §3 uses (μ^L, μ^U, ν^L, ν^U) = (a, b, c, d) for the IVIFN ⟨[a,b],[c,d]⟩ components.
  2. Adım VII — Ağırlıklı normalleştirilmiş matris n̂_ij = w_j ⊙ ñ_ij (Eq. 3 IVIF skaler çarpım ile).

    n̂ij=wj⊙ñij=⟨[1−(1−aij)wj,1−(1−bij)wj],[cijwj,dijwj]⟩[Eq.(28)viaEq.(3)]
    LaTeX n̂_ij = w_j ⊙ ñ_ij = ⟨[ 1 - (1-a_ij)^{w_j} , 1 - (1-b_ij)^{w_j} ], [ c_ij^{w_j} , d_ij^{w_j} ]⟩ [Eq. (28) via Eq. (3)]
  3. Adım IX — Fayda IVIF toplam B_i (Eq. 29) NB üzerinden, maliyet IVIF toplam C_i (Eq. 30) NC üzerinden. Her ikisi Eq. 1 IVIF ⊕ kullanır.

    IVIF⊕operation(Eq.1):⟨[a,b],[c,d]⟩⊕⟨[a′,b′],[c′,d′]⟩=⟨[a+a′−aa′,b+b′−bb′],[cc′,dd′]⟩Bi=⊕j∈NBn̂ij(max−directioncriteria)[Eq.(29)]Ci=⊕j∈NCn̂ij(min−directioncriteria)[Eq.(30)]whereNB=j:criteriatypes[j]=′max′(profit),NC=j:criteriatypes[j]=′min′(cost).
    LaTeX IVIF ⊕ operation (Eq. 1): ⟨[a,b],[c,d]⟩ ⊕ ⟨[a',b'],[c',d']⟩ = ⟨[a+a'-aa', b+b'-bb'], [cc', dd']⟩ B_i = ⊕_{j ∈ NB} n̂_ij (max-direction criteria) [Eq. (29)] C_i = ⊕_{j ∈ NC} n̂_ij (min-direction criteria) [Eq. (30)] where NB = {j : criteria_types[j] = 'max'} (profit), NC = {j : criteria_types[j] = 'min'} (cost).
  4. Adım X — Göreli ağırlık Q_i (Eq. 31). B_i ve C_i üzerinde Garg IVIF skor (GIS, Eq. 7). GIS(α; λ) = λ · (a+b)/2 + (1-λ) · (1 - (c+d)/2). Varsayılan λ = 0.6.

    GISscorefunction(Eq.7,λ−parametrized):GIS(⟨[a,b],[c,d]⟩;λ)=λ·(a+b)/2+(1−λ)·(1−(c+d)/2)[Eq.(7)]Compoundrelativeweight(Eq.31):Qi=GIS(Bi;λ)+(ΣkGIS(Ck;λ))/(GIS(Ci;λ)·Σk(1/GIS(Ck;λ)))[Eq.(31)]Note:Sumk=1..mrunsoverallmalternatives.Thecost−sidefractionistheclassicalZavadskas−Kaklauskas1996COPRASdenominatortransposedintoIVIFscore−spaceviaGIS.
    LaTeX GIS score function (Eq. 7, λ-parametrized): GIS(⟨[a,b],[c,d]⟩; λ) = λ · (a+b)/2 + (1-λ) · (1 - (c+d)/2) [Eq. (7)] Compound relative weight (Eq. 31): Q_i = GIS(B_i; λ) + ( Σ_k GIS(C_k; λ) ) / ( GIS(C_i; λ) · Σ_k (1/GIS(C_k; λ)) ) [Eq. (31)] Note: Sum_{k=1..m} runs over all m alternatives. The cost-side fraction is the classical Zavadskas-Kaklauskas 1996 COPRAS denominator transposed into IVIF score-space via GIS.
  5. Adım XI — Fayda derecesi D_i (Eq. 32), maksimum Q_i'nin yüzdesi. En yüksek Q olan alternatif D = 100% alır. Azalan D'ye göre sırala.

    Qmax=maxi=1..mQiDi=(Qi/Qmax)×100Ranking:descendingDi.Bestalternative=argmaxiDi(=argmaxiQi).
    LaTeX Q_max = max_{i=1..m} Q_i D_i = ( Q_i / Q_max ) × 100% [Eq. (32)] Ranking: descending D_i. Best alternative = argmax_i D_i (= argmax_i Q_i).

Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.

Sezgi

Compound-proportional ranking MCDM under Interval-Valued Intuitionistic Fuzzy uncertainty (IVIFN: ⟨[μ⁻,μ⁺],[ν⁻,ν⁺]⟩; μ⁺+ν⁺ ≤ 1) - Xu normalization + IVIF profit/cost sums + Garg score (GIS) compound Q_i + utility degree D_i (%). Output typically utility_degree_percent (higher value = preferred).

Sonucu okuma: IVIF-COPRAS extends Zavadskas-Kaklauskas 1996 crisp COPRAS (Complex Proportional Assessment) to handle Interval-Valued Intuitionistic Fuzzy uncertainty (Atanassov-Gargov 1989). Each alternative is summarized by two IVIF aggregates: B_i (profit IVIF sum over benefit criteria) and C_i (cost IVIF sum over cost criteria). These are projected to crisp scores via Garg's λ-parametrized score function GIS (Eq. 7). The compound relative weight Q_i adds GIS(B_i) to a cost-side fraction that rewards alternatives with LOW cost-side scores. Utility degree D_i = Q_i / Q_max × 100% gives the percentage-of-best ranking signal - higher D is better. The best alternative achieves D = 100%.

Varsayımlar

  • Decision matrix entries are valid IVIFNs (b+d ≤ 1)
  • Weights are non-negative and sum to 1 (paper Table 4 sums to 0.997 due to rounding - lenient O-3 tolerance 1e-3)
  • At least one profit criterion exists (NB ≠ ∅)
  • λ ∈ [0,1] (default 0.6 from Davoudabadi 2019 §4.1)
  • Decision-maker accepts compound-proportional-ranking framing (vs. distance-to-ideal TOPSIS or compromise VIKOR)

Ne zaman kullanılmaz

  • Classical data sufficient - use base COPRAS (Zavadskas-Kaklauskas 1996) directly
  • Single-valued IFS already provides enough granularity - use IF-COPRAS
  • Decision-maker wants prospect-theory loss aversion - use IVIF-TODIM instead
  • Decision-maker wants compromise-stability conditions (C1/C2) - use IVIF-VIKOR instead
  • All criteria are cost-direction (pure-all-cost configuration unsupported per Eq. 31)

Sınırlılıklar

  • Rank reversal known on alternative-set changes (ref: Inherited from crisp COPRAS (Zavadskas-Kaklauskas 1996; cf. Belton-Gear 1983, Wang-Luo 2009). The relative-weight Q_i formula depends on the cost-side denominator sum_GIS_C × (1/GIS_C_i) × Σ(1/GIS_C_k) which couples all alternatives; adding/removing an alternative re-scales this denominator and can shift the ranking.)
  • Assumes: Decision matrix entries are valid IVIFNs (b+d ≤ 1)
  • Assumes: Weights are non-negative and sum to 1 (paper Table 4 sums to 0.997 due to rounding - lenient O-3 tolerance 1e-3)
  • Assumes: At least one profit criterion exists (NB ≠ ∅)
  • Assumes: λ ∈ [0,1] (default 0.6 from Davoudabadi 2019 §4.1)

Sık yapılan hatalar

  • Değer-uzayı ihlali: tüm girişlerin IVIFN kısıtlarını sağladığından emin olun.
  • Tüm-maliyet konfigürasyonu desteklenmez: Davoudabadi 2019 Eq. 31 NB ≠ ∅ gerektirir (en az bir fayda kriteri).
  • λ parametresi anlam: λ ∈ [0,1] GIS üyelik-tamamlayıcı dengesi, olasılık DEĞİL. λ = 0 sadece üye-değil tamamlayıcı, λ = 1 sadece üyelik, λ = 0.5 simetrik, λ = 0.6 paper varsayılanı.
  • GIS payda sıfırı: herhangi bir alternatif için GIS(C_i; λ) = 0 ise (sadece dejenere IVIFN uçlarında olası), Eq. 31 maliyet-tarafı kesiri tanımsız.
  • Maliyet kriter işleme: maliyet ve fayda ayrımı Adım IX'da uygulanır (B/C toplam bölümü) - normalleştirmede DEĞİL. Maliyet sütunları için (μ,ν) ↔ (ν,μ) takasını Xu normalleştirmeden önce YAPMAYIN.
  • Sıra ters çevirme: COPRAS alternatif eklendiğinde/çıkarıldığında sıra ters çevirme gösterir.

Hesap adımları ve dayanakları

  1. Step IV - Xu normalization: for each criterion j, normalize μ-components by Σ_i sqrt(a_ij²+b_ij²) and ν-components by Σ_i sqrt(c_ij²+d_ij²). This preserves IVIFN value-space (μ⁺+ν⁺ ≤ 1) under columnwise rescaling. Davoudabadi 2019 §3 Eqs. 14-19. denom_mu_j = sqrt( Σ_{i=1}^{m} (a_ij² + b_ij²) ) [Eq. (14)-(15)] denom_nu_j = sqrt( Σ_{i=1}^{m} (c_ij² + d_ij²) ) [Eq. (16)-(17)] Then for each alternative i: ñ_ij = ⟨[ a_ij/denom_mu_j , b_ij/denom_mu_j ], [ c_ij/denom_nu_j , d_ij/denom_nu_j ]⟩ [Eq. (18)-(19)] Notation note: Davoudabadi 2019 §3 uses (μ^L, μ^U, ν^L, ν^U) = (a, b, c, d) for the IVIFN ⟨[a,b],[c,d]⟩ components.

    Dayanak: Davoudabadi-Mousavi-Mohagheghi-Vahdani 2019 §3 Step IV, Eqs.(14)-(19)

  2. Step VII - Weighted normalized matrix n̂_ij = w_j ⊙ ñ_ij via Eq. 3 IVIF scalar multiplication. Davoudabadi 2019 §3 Eq. 28.

    Dayanak: Davoudabadi-Mousavi-Mohagheghi-Vahdani 2019 §3 Step VII, Eq.(28) via Eq.(3)

  3. Step IX - Profit IVIF sum B_i (Eq. 29) over benefit criteria j ∈ NB (max-direction), cost IVIF sum C_i (Eq. 30) over cost criteria j ∈ NC (min-direction). Both use Eq. 1 IVIF ⊕ operation. ⟨[a,b],[c,d]⟩ ⊕ ⟨[a',b'],[c',d']⟩ = ⟨[a+a'-aa', b+b'-bb'], [cc', dd']⟩ B_i = ⊕_{j ∈ NB} n̂_ij (max-direction criteria) [Eq. (29)] C_i = ⊕_{j ∈ NC} n̂_ij (min-direction criteria) [Eq. (30)] where NB = {j : criteria_types[j] = 'max'} (profit), NC = {j : criteria_types[j] = 'min'} (cost).

    Dayanak: Davoudabadi-Mousavi-Mohagheghi-Vahdani 2019 §3 Step IX, Eqs.(29)-(30) via Eq.(1)

  4. Step X - Relative weight Q_i (Eq. 31). Uses Garg's IVIF score function GIS (Eq. 7) on B_i and C_i. GIS(α; λ) = λ · (a+b)/2 + (1-λ) · (1 - (c+d)/2) ∈ [0,1] balances membership average and non-membership complement. Default λ = 0.6 (Davoudabadi 2019 §4.1). GIS(⟨[a,b],[c,d]⟩; λ) = λ · (a+b)/2 + (1-λ) · (1 - (c+d)/2) [Eq. (7)] Compound relative weight (Eq. 31): Q_i = GIS(B_i; λ) + ( Σ_k GIS(C_k; λ) ) / ( GIS(C_i; λ) · Σ_k (1/GIS(C_k; λ)) ) [Eq. (31)] Note: Sum_{k=1..m} runs over all m alternatives. The cost-side fraction is the classical Zavadskas-Kaklauskas 1996 COPRAS denominator transposed into IVIF score-space via GIS.

    Dayanak: Davoudabadi-Mousavi-Mohagheghi-Vahdani 2019 §3 Step X, Eq.(31) using GIS Eq.(7)

  5. Step XI - Utility degree D_i (Eq. 32) as percentage of the maximum Q_i across alternatives. The alternative with the highest Q achieves D = 100%. Rank by descending D (higher is better). D_i = ( Q_i / Q_max ) × 100% [Eq. (32)] Ranking: descending D_i. Best alternative = argmax_i D_i (= argmax_i Q_i).

    Dayanak: Davoudabadi-Mousavi-Mohagheghi-Vahdani 2019 §3 Step XI, Eq.(32)