DecisionMind Mühürlü, doğrulanabilir reprodüksiyon

Kullanım alanları

GREY-TOPSIS

Grey-TOPSIS - TOPSIS yönteminin Grey uzantısı

Grey üstünlük/sıralama - Gri Aralık Sayı (GAS: [x̲, x̄])

Formül adımları

Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.

  1. Adım 1-2 — Gri karar matrisi ⊗a_ij=[a_ij^L, a_ij^U] oluştur ve normalleştir: fayda ⊗v_ij=[a_ij^L/max(a_ij^U), a_ij^U/max(a_ij^U)]; maliyet ⊗v_ij=[min(a_ij^L)/a_ij^U, min(a_ij^L)/a_ij^L].

    ⊗aij=[aijL,aijU];benefit: ⊗vij=[aijLmaxkakjU,aijUmaxkakjU];cost: ⊗vij=[minkakjLaijU,minkakjLaijL]
    LaTeX \otimes a_{ij}=[a_{ij}^L,a_{ij}^U];\\ \text{benefit: } \otimes v_{ij}=\Bigl[\frac{a_{ij}^L}{\max_k a_{kj}^U},\frac{a_{ij}^U}{\max_k a_{kj}^U}\Bigr]; \quad \text{cost: } \otimes v_{ij}=\Bigl[\frac{\min_k a_{kj}^L}{a_{ij}^U},\frac{\min_k a_{kj}^L}{a_{ij}^L}\Bigr]
  2. Adım 3 — Ağırlıklı normalleştirilmiş gri matris: ⊗ṽ_ij = w_j·⊗v_ij = [w_j·v_ij^L, w_j·v_ij^U]. Sonra beyazlatma: v̂_ij = ½(ṽ_ij^L + ṽ_ij^U).

    ⊗v~ij=wj·⊗vij=[wjvijL,wjvijU];v~^ij=12(wjvijL+wjvijU)
    LaTeX \otimes\tilde{v}_{ij}=w_j\cdot\otimes v_{ij}=[w_j v_{ij}^L,\; w_j v_{ij}^U];\\ \hat{\tilde{v}}_{ij}=\tfrac{1}{2}(w_j v_{ij}^L+w_j v_{ij}^U)
  3. Adım 4 — Gri PIS/NIS: ⊗A+ = {max(ṽ_ij^L), max(ṽ_ij^U)}; ⊗A- = {min(ṽ_ij^L), min(ṽ_ij^U)}. Beyazlatılmış: v̂_j+ = max(v̂_ij); v̂_j- = min(v̂_ij).

    v^j+=maxiv~^ij(benefit);v^j−=miniv~^ij(benefit)
    LaTeX \hat{v}_j^+=\max_i\hat{\tilde{v}}_{ij}\;(\text{benefit});\\ \hat{v}_j^-=\min_i\hat{\tilde{v}}_{ij}\;(\text{benefit})
  4. Adım 5 — Beyazlatılmış mesafelerle gri Öklid ayrım ölçüleri: d_i+ = √Σ_j w_j(v̂_ij - v̂_j+)²; d_i- = √Σ_j w_j(v̂_ij - v̂_j-)².

    di+=∑j=1nwj(v~^ij−v^j+)2;di−=∑j=1nwj(v~^ij−v^j−)2
    LaTeX d_i^+=\sqrt{\sum_{j=1}^{n} w_j(\hat{\tilde{v}}_{ij}-\hat{v}_j^+)^2};\\ d_i^-=\sqrt{\sum_{j=1}^{n} w_j(\hat{\tilde{v}}_{ij}-\hat{v}_j^-)^2}
  5. Adım 6 — Yakınlık katsayısı CC_i = d_i- / (d_i+ + d_i-) ∈ [0,1]. Azalan sırayla sırala.

    CCi=di−di++di−,CCi∈[0,1];rank descending
    LaTeX CC_i=\frac{d_i^-}{d_i^++d_i^-},\quad CC_i\in[0,1];\\ \text{rank descending}

Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.

Sezgi

Grey outranking/ranking - Grey Interval Number (GIN: [x̲, x̄]). Output typically utility (higher value = preferred).

Sonucu okuma: grey-topsis extends TOPSIS to handle Grey uncertainty. All arithmetic operations (normalisation, weighting, distance computation) are performed using Grey Interval Number (GIN: [x̲, x̄]) algebra. The final scores are defuzzified via whitenisation: (x̲ + x̄)/2 before ranking.

Varsayımlar

  • Decision matrix entries are valid Grey numbers/tuples
  • Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
  • All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale

Ne zaman kullanılmaz

  • Classical data sufficient - use base TOPSIS directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
  • Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous

Sınırlılıklar

  • Rank reversal known on alternative-set changes (ref: inherited from crisp base; cf. Belton-Gear 1983, Wang-Luo 2009)
  • Assumes: Decision matrix entries are valid Grey numbers/tuples
  • Assumes: Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
  • Assumes: All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale

Sık yapılan hatalar

  • Değer-uzayı ihlali: hesaplamadan önce tüm girişlerin GIN: x̲ ≤ x̄ (lower and upper bounds of interval) koşulunu sağladığından emin olun.
  • Defuzzifikasyon yöntemi sıralamayı etkiler: whitenisation: (x̲ + x̄)/2 kanonik seçimdir.

Hesap adımları ve dayanakları

  1. 2 - Construct grey decision matrix ⊗a_ij=[a_ij^L, a_ij^U] and normalize: benefit ⊗v_ij=[a_ij^L/max_i(a_ij^U), a_ij^U/max_i(a_ij^U)]; cost ⊗v_ij=[min_i(a_ij^L)/a_ij^U, min_i(a_ij^L)/a_ij^L].

    Dayanak: Zavadskas-Turskis-Bagocius 2015, §Grey-TOPSIS; Deng 1989

  2. Step 3 - Weighted normalised grey matrix: ⊗ṽ_ij = w_j · ⊗v_ij = [w_j·v_ij^L, w_j·v_ij^U]. Then whiten: v̂_ij = ½(ṽ_ij^L + ṽ_ij^U).

    Dayanak: Zavadskas-Turskis-Bagocius 2015; Liu & Lin 2006 §whitenisation

  3. Step 4 - Grey PIS/NIS: ⊗A+ = {max_i(ṽ_ij^L), max_i(ṽ_ij^U)} per j; ⊗A- = {min_i(ṽ_ij^L), min_i(ṽ_ij^U)} per j. Whitenised: v̂_j+ = max_i(v̂_ij); v̂_j- = min_i(v̂_ij).

    Dayanak: Zavadskas-Turskis-Bagocius 2015; Hwang-Yoon 1981 §ideal solutions

  4. Step 5 - Grey Euclidean separation measures using whitenised distances: d_i+ = √Σ_j w_j(v̂_ij - v̂_j+)²; d_i- = √Σ_j w_j(v̂_ij - v̂_j-)².

    Dayanak: Liu & Lin 2006 §grey distance; Zavadskas-Turskis-Bagocius 2015

  5. Step 6 - Closeness coefficient CC_i = d_i- / (d_i+ + d_i-) ∈ [0,1]. Rank descending.

    Dayanak: Hwang-Yoon 1981 §closeness coefficient; Zavadskas-Turskis-Bagocius 2015