GREY-TODIM
Grey-TODIM - TODIM yönteminin Grey uzantısı
Grey üstünlük/sıralama - Gri Aralık Sayı (GAS: [x̲, x̄])
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Gri normalleştirme ve beyazlatma.
LaTeX
\hat{v}_{ij}=\tfrac{1}{2}(v_{ij}^L+v_{ij}^U) -
Adım 2 — Göreli ağırlıklar.
LaTeX
\overline{w}_{jr}=w_j/w_r,\quad w_r=\max_j w_j -
Adım 3 — Hâkimiyet katkıları φ_j.
LaTeX
d_j(i,k)=|\hat{v}_{ij}-\hat{v}_{kj}|;\\ \phi_j(A_i,A_k)=\begin{cases}+\sqrt{\overline{w}_{jr}d_j(i,k)/\textstyle\sum_j\overline{w}_{jr}}&\hat{v}_{ij}>\hat{v}_{kj}\\0&\hat{v}_{ij}=\hat{v}_{kj}\\-(1/\theta)\sqrt{\textstyle\sum_j\overline{w}_{jr}d_j(i,k)/\overline{w}_{jr}}&\hat{v}_{ij}<\hat{v}_{kj}\end{cases};\quad\theta=1 -
Adım 4 — Genel hâkimiyet ve normalize edilmiş skor. Azalan sıra.
LaTeX
\delta(A_i,A_k)=\sum_j\phi_j(A_i,A_k);\\ \xi_i=\frac{\sum_k\delta(A_i,A_k)-\min_k\sum_k\delta(A_k,\cdot)}{\max_k\sum_k\delta(A_k,\cdot)-\min_k\sum_k\delta(A_k,\cdot)};\\ \text{rank descending}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Grey outranking/ranking - Grey Interval Number (GIN: [x̲, x̄]). Output typically utility (higher value = preferred).
Sonucu okuma: grey-todim extends TODIM to handle Grey uncertainty. All arithmetic operations (normalisation, weighting, distance computation) are performed using Grey Interval Number (GIN: [x̲, x̄]) algebra. The final scores are defuzzified via whitenisation: (x̲ + x̄)/2 before ranking.
Varsayımlar
- Decision matrix entries are valid Grey numbers/tuples
- Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Ne zaman kullanılmaz
- Classical data sufficient - use base TODIM directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
- Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous
Sınırlılıklar
- Assumes: Decision matrix entries are valid Grey numbers/tuples
- Assumes: Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- Assumes: All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Sık yapılan hatalar
- Değer-uzayı ihlali: hesaplamadan önce tüm girişlerin GIN: x̲ ≤ x̄ (lower and upper bounds of interval) koşulunu sağladığından emin olun.
- Defuzzifikasyon yöntemi sıralamayı etkiler: whitenisation: (x̲ + x̄)/2 kanonik seçimdir.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Normalize grey matrix; whiten v̂_ij=½(v_ij^L+v_ij^U).
Dayanak: Gomes-Lima 1992; Deng 1989
-
Relative weights: w̄_jr = w_j/w_r, where w_r = max_j(w_j).
Dayanak: Gomes-Lima 1992 §relative weights
-
Dominance contributions: d_j(i,k)=|v̂_ij - v̂_kj|. φ_j(A_i,A_k)= +√(w̄_jr·d_j/Σw̄_jr) if v̂_ij>v̂_kj, 0 if equal, -(1/θ)√(Σw̄_jr·d_j/w̄_jr) if v̂_ij<v̂_kj. θ=1.
Dayanak: Gomes-Lima 1992 §TODIM; Wang-Wang 2014 §grey TODIM
-
Overall dominance: δ(A_i,A_k) = Σ_j φ_j(A_i,A_k). Score: ξ_i = Σ_k δ(A_i,A_k). Normalize and rank descending.
Dayanak: Gomes-Lima 1992 §global dominance