FUZZY-WISP
Fuzzy WISP - WISP yönteminin Fuzzy uzantısı
Fuzzy üstünlük/sıralama - Üçgen Bulanık Sayı (TBS: l, m, u)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
TFN karar matrisi x̃ij=(xijα,xijβ,xijγ) ve TFN ağırlık vektörü w̃j=(wjα,wjβ,wjγ) çıkarılır. Kriterler J+ (fayda) ve J− (maliyet) kümelerine ayrılır.
LaTeX
X̃=[x̃_{ij}];\quad J^+=\{j:\Omega_+\},\;J^-=\{j:\Omega_-\} -
Tüm kriterler (hem fayda hem maliyet) aynı max-normalizasyonla normalize edilir: her bileşen M_j^γ=max_i(x_{ij}^γ)'ye bölünür. Maliyet kriterlerinin yönü bir sonraki adımda J− bölümlemesiyle ele alınır.
LaTeX
\tilde{r}_{ij}=\left(\frac{x_{ij}^{\alpha}}{M_j^{\gamma}},\frac{x_{ij}^{\beta}}{M_j^{\gamma}},\frac{x_{ij}^{\gamma}}{M_j^{\gamma}}\right),\quad M_j^{\gamma}=\max_i x_{ij}^{\gamma}\quad\text{(all criteria)} -
TFN ağırlıklı değerler ṽ_{ij}=r̃_{ij}⊗w̃_j bileşen bazında çarpımla hesaplanır (rα·wα, rβ·wβ, rγ·wγ). Skaler v_{ij}=COA(ṽ_{ij}) ile defuzzifiye edilir. Dört fayda skoru oluşturulur: SD_i=Σ(J+)v_{ij}−Σ(J-)v_{ij}; PD_i=Π(J+)v_{ij}−Π(J-)v_{ij}; SR_i=Σ(J+)v_{ij}/Σ(J-)v_{ij}; PR_i=Π(J+)v_{ij}/Π(J-)v_{ij}. Her biri normalize edilir: n_{k,i}=(1+u_{k,i})/(1+max_i(u_{k,i})).
LaTeX
\tilde{v}_{ij}=\tilde{r}_{ij}\otimes\tilde{w}_j;\quad SD_i=\sum_{J^+}v_{ij}-\sum_{J^-}v_{ij};\; PD_i=\prod_{J^+}v_{ij}-\prod_{J^-}v_{ij};\; SR_i=\frac{\sum_{J^+}v_{ij}}{\sum_{J^-}v_{ij}};\; PR_i=\frac{\prod_{J^+}v_{ij}}{\prod_{J^-}v_{ij}} -
Nihai WISP skoru, dört normalize fayda skorunun aritmetik ortalaması olarak hesaplanır: U_i=(n_{SD,i}+n_{PD,i}+n_{SR,i}+n_{PR,i})/4. Alternatifler U_i'ye göre azalan sırada sıralanır.
LaTeX
n_{k,i}=\frac{1+u_{k,i}}{1+\max_i u_{k,i}};\quad U_i=\frac{1}{4}(n_{SD,i}+n_{PD,i}+n_{SR,i}+n_{PR,i});\quad\text{rank descending}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Sonucu okuma: fuzzy-wisp extends WISP to handle Fuzzy uncertainty. All arithmetic operations (normalisation, weighting, distance computation) are performed using Triangular Fuzzy Number (TFN: l, m, u) algebra. The final scores are defuzzified via centroid (l+m+u)/3 before ranking.
Varsayımlar
- Decision matrix entries are valid Fuzzy (Triangular) numbers/tuples
- Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
- All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale
Ne zaman kullanılmaz
- Classical data sufficient - use base WISP directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
- Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous
Sık yapılan hatalar
- Değer-uzayı ihlali: hesaplamadan önce tüm girişlerin TFN: l ≤ m ≤ u ve tümü ≥ 0 koşulunu sağladığından emin olun.
- Defuzzifikasyon yöntemi sıralamayı etkiler: centroid (l+m+u)/3 kanonik seçimdir.