DecisionMind Mühürlü, doğrulanabilir reprodüksiyon

Kullanım alanları

FUZZY-TOPSIS

Bulanık TOPSIS (Chen-Hwang 1992) - Yamuksel bulanık sayılarla TOPSIS ve Zadeh sup-min benzerlik uzaklığı

Uzaklık-temelli sıralama - Yamuksel Bulanık Sayı (TrFN: a, b, c, d) ile Zadeh max-min benzerliği

Formül adımları

Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.

  1. Adim 1 - Dogrusal olcek donusumu: fayda kriterleri bilesen-bilesen sutun ideali x_j* ile, maliyet kriterleri ise sutun anti-ideali x_j- ile resiprokal normalize edilir.

    r~ij={(aijdj*, bijcj*, cijbj*, dijaj*)j∈J (benefit)[8pt](aj−dij, bj−cij, cj−bij, dj−aij)j∈J′ (cost)
    LaTeX \tilde{r}_{ij} = \begin{cases} \left( \dfrac{a_{ij}}{d_j^{*}},\ \dfrac{b_{ij}}{c_j^{*}},\ \dfrac{c_{ij}}{b_j^{*}},\ \dfrac{d_{ij}}{a_j^{*}} \right) & j \in J\ (\text{benefit}) \\[8pt] \left( \dfrac{a_j^{-}}{d_{ij}},\ \dfrac{b_j^{-}}{c_{ij}},\ \dfrac{c_j^{-}}{b_{ij}},\ \dfrac{d_j^{-}}{a_{ij}} \right) & j \in J'\ (\text{cost}) \end{cases}
  2. Adim 2 - Agirliklandirilmis normallestirilmis bulanik matris: her TrFN'yi bulanik agirlikla bilesen-bilesen carp.

    v~ij=r~ij(·)w~j;w~j=(αj,βj,χj,δj);[4pt]Benefit: v~ij=(aijdj*αj, bijcj*βj, cijbj*χj, dijaj*δj);[4pt]Cost: v~ij=(aj−dijαj, bj−cijβj, cj−bijχj, dj−aijδj)
    LaTeX \tilde{v}_{ij} = \tilde{r}_{ij}\,(\cdot)\,\tilde{w}_j;\quad \tilde{w}_j = (\alpha_j, \beta_j, \chi_j, \delta_j);\\[4pt] \text{Benefit: } \tilde{v}_{ij} = \left( \dfrac{a_{ij}}{d_j^{*}}\alpha_j,\ \dfrac{b_{ij}}{c_j^{*}}\beta_j,\ \dfrac{c_{ij}}{b_j^{*}}\chi_j,\ \dfrac{d_{ij}}{a_j^{*}}\delta_j \right);\\[4pt] \text{Cost: } \tilde{v}_{ij} = \left( \dfrac{a_j^{-}}{d_{ij}}\alpha_j,\ \dfrac{b_j^{-}}{c_{ij}}\beta_j,\ \dfrac{c_j^{-}}{b_{ij}}\chi_j,\ \dfrac{d_j^{-}}{a_{ij}}\delta_j \right)
  3. Adim 3 - PIS A* ve NIS A^- her sutunda Chen-Hwang genellestirilmis ortalama M(v_ij) ile secilir. v_j* en buyuk M'ye sahip TrFN; v_j^- en kucuk M'ye sahip.

    A*=[v~1*,…,v~n*], v~j*=\argmaxiM(v~ij);A−=[v~1−,…,v~n−], v~j−=\argminiM(v~ij);[6pt]M(v~ij)=−aij2−bij2+cij2+dij2−aijbij+cijdij3(−aij−bij+cij+dij)
    LaTeX A^{*} = [\tilde{v}_1^{*}, \ldots, \tilde{v}_n^{*}],\ \tilde{v}_j^{*} = \arg\max_i M(\tilde{v}_{ij});\quad A^{-} = [\tilde{v}_1^{-}, \ldots, \tilde{v}_n^{-}],\ \tilde{v}_j^{-} = \arg\min_i M(\tilde{v}_{ij});\\[6pt] M(\tilde{v}_{ij}) = \dfrac{-a_{ij}^{2} - b_{ij}^{2} + c_{ij}^{2} + d_{ij}^{2} - a_{ij}b_{ij} + c_{ij}d_{ij}}{3\,(-a_{ij} - b_{ij} + c_{ij} + d_{ij})}
  4. Adim 4 - Zadeh max-min benzerligi ile ayrim olculeri S_i* ve S_i^-. Her (i,j) icin D_ij = 1 - sup_x[mu_v_ij(x) ^ mu_v_j*(x)] = 1 - L_ij; kriterler boyunca topla.

    Si*=∑j=1nDij*,Si−=∑j=1nDij−;[6pt]Dij*=1−supx[μv~ij(x)∧μv~j*(x)]=1−Lij*;[4pt]Dij−=1−supx[μv~ij(x)∧μv~j−(x)]=1−Lij−
    LaTeX S_i^{*} = \sum_{j=1}^{n} D_{ij}^{*},\quad S_i^{-} = \sum_{j=1}^{n} D_{ij}^{-};\\[6pt] D_{ij}^{*} = 1 - \sup_{x}\left[ \mu_{\tilde{v}_{ij}}(x) \wedge \mu_{\tilde{v}_j^{*}}(x) \right] = 1 - L_{ij}^{*};\\[4pt] D_{ij}^{-} = 1 - \sup_{x}\left[ \mu_{\tilde{v}_{ij}}(x) \wedge \mu_{\tilde{v}_j^{-}}(x) \right] = 1 - L_{ij}^{-}
  5. Adim 5 - Goreli yakinlik C_i = S_i^- / (S_i* + S_i^-). Alternatifleri C_i'ye gore azalan sirada sirala.

    Ci=Si−Si*+Si−
    LaTeX C_i = \dfrac{S_i^{-}}{S_i^{*} + S_i^{-}}

Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.

Sezgi

Distance-based ranking - Trapezoidal Fuzzy Number (TrFN: a, b, c, d) with Zadeh max-min similarity. Output typically utility (higher value = preferred).

Sonucu okuma: C_i in [0, 1]. Higher C_i means the alternative is closer to the fuzzy PIS A* and farther from the fuzzy NIS A^- under Zadeh's max-min similarity. Rank by descending C_i. Chen-Hwang 1992 trapezoidal arithmetic with linear scale transformation normalisation and Chen-Hwang generalized mean ranking for PIS/NIS extraction.

Varsayımlar

  • Decision matrix entries are valid Fuzzy (Triangular) numbers/tuples
  • Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
  • All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale

Ne zaman kullanılmaz

  • Classical data sufficient - use base TOPSIS directly (avoid unnecessary uncertainty layer)
  • Aggregation operator (PFWA/PFOWA/etc.) not specified - output ambiguous

Sınırlılıklar

  • Rank reversal known on alternative-set changes (ref: inherited from crisp TOPSIS; cf. Belton-Gear 1983, Wang-Luo 2009)
  • Assumes: Decision matrix entries are valid Fuzzy (Triangular) numbers/tuples
  • Assumes: Underlying crisp method's compensation assumption holds in uncertain space
  • Assumes: All decision-maker(s) and experts use the same linguistic/uncertainty scale

Sık yapılan hatalar

  • Bu Chen-Hwang 1992 yamuksel yontemini Chen 2000 ucgen vertex-yontemi ile karistirmak (bkz FUZZY-TOPSIS-CHEN2000). Farkli normallestirme ve farkli uzaklik metrigi.
  • TrFN girislerini Adim 4'ten once durulamak bulanik bilgiyi yok eder ve algoritmayi kesin TOPSIS'e indirir.

Hesap adımları ve dayanakları

  1. Linear scale transformation: benefit criteria normalised by componentwise column ideal x_j*; cost criteria normalised reciprocally by column anti-ideal x_j-.

    Dayanak: Chen-Hwang 1992; cf. Kahraman 2008 Ch6 sec.3.2 Eqs.(5)-(7)

  2. Weighted normalised fuzzy matrix: multiply each normalised TrFN by the fuzzy weight component-by-component (Chen-Hwang 1992 fuzzy product).

    Dayanak: Chen-Hwang 1992; cf. Kahraman 2008 Ch6 sec.3.2 Eqs.(8)-(11)

  3. PIS A* and NIS A^- selected per column by Chen-Hwang generalized mean ranking M(v_ij). v_j* is the TrFN with largest M; v_j^- with smallest M.

    Dayanak: Chen-Hwang 1992; cf. Kahraman 2008 Ch6 sec.3.2 Eqs.(12)-(14)

  4. Separation measures S_i* and S_i^- via Zadeh max-min similarity. For each (i,j) compute D_ij = 1 - sup_x[mu_v_ij(x) AND mu_v_j*(x)] = 1 - L_ij; sum across criteria.

    Dayanak: Chen-Hwang 1992; cf. Kahraman 2008 Ch6 sec.3.2 Eqs.(15)-(20)

  5. Relative closeness C_i = S_i^- / (S_i* + S_i^-). Rank alternatives by C_i in descending order.

    Dayanak: Chen-Hwang 1992; cf. Kahraman 2008 Ch6 sec.3.2 Eq.(21)