FUCOM-F
FUCOM-F - Bulanık Tam Tutarlılık Yöntemi (ÜBS)
Üçgen bulanık ikili öncelik ile tam-tutarlılık NLP ağırlıklandırma
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Kriterleri öneme göre sırala C_(1) ≻ … ≻ C_(n).
LaTeX
C_{(1)} \succeq C_{(2)} \succeq \cdots \succeq C_{(n)} -
Adım 2 — Her ardışık çift için dilsel skaladan bulanık karşılaştırmalı önem φ̃_{j,j+1} = (l_j, m_j, u_j) elde edilir (n−1 ÜBS).
LaTeX
\tilde{\varphi}_{j,j+1} = (l_{j}, m_{j}, u_{j}),\quad j=1,\ldots,n-1 -
Adım 3 — FUCOM-F doğrusal-olmayan programını çöz: bulanık ağırlıklar w̃_j ve sapma χ̃; min S(χ̃) kısıtlar altında.
LaTeX
\min\ S(\tilde{\chi})\quad \text{s.t.}\quad \left|\dfrac{\tilde{w}_{(j)}}{\tilde{w}_{(j+1)}} - \tilde{\varphi}_{j,j+1}\right| \le \tilde{\chi},\ \left|\dfrac{\tilde{w}_{(j)}}{\tilde{w}_{(j+2)}} - \tilde{\varphi}_{j,j+1}\otimes\tilde{\varphi}_{j+1,j+2}\right| \le \tilde{\chi},\ \sum_{j} S(\tilde{w}_{j}) = 1,\ l_{j}^{w} \le m_{j}^{w} \le u_{j}^{w},\ l_{j}^{w} \ge 0 -
Adım 4 — w̃_j → w_j: w_j = (l_j^w + 4 m_j^w + u_j^w)/6. Çıktı: durulaştırılmış ağırlıklar ve sapma S(χ̃).
LaTeX
w_{j} = \dfrac{l_{j}^{w} + 4 m_{j}^{w} + u_{j}^{w}}{6}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Triangular-fuzzy pairwise priority weighting with full-consistency NLP. Output typically weight (higher value = preferred).
Sonucu okuma: FUCOM-F returns crisp criterion weights (Σ w_j = 1, w_j ≥ 0) and a defuzzified consistency deviation S(χ̃). It needs only n−1 fuzzy pairwise priority ratios on the ranked criterion chain; the NLP additionally enforces transitivity. S(χ̃) = 0 means perfect fuzzy transitivity. Compared with FUCOM (crisp), FUCOM-F lets experts express uncertainty in each priority ratio.
Varsayımlar
- Experts can rank criteria
- Each consecutive ratio φ̃_{j,j+1} expressible on the linguistic scale
- TFN shape (l ≤ m ≤ u) preserved
Ne zaman kullanılmaz
- Only crisp ratio available → use FUCOM (crisp)
- Interactions between criteria expected → use ANP/DEMATEL
Sınırlılıklar
- Assumes: Experts can rank criteria
- Assumes: Each consecutive ratio φ̃_{j,j+1} expressible on the linguistic scale
- Assumes: TFN shape (l ≤ m ≤ u) preserved
Sık yapılan hatalar
- Her φ̃_{j,j+1} için l ≥ 1: sıralı taraf bir sonrakinden 'daha az önemli' olamaz.
- n=2: yalnız oran kısıtı geçerli (geçişlilik yok). NLP basitleşir: w̃_{(1)} = φ̃_{12} ⊗ w̃_{(2)}, χ̃ = 0.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Rank criteria by importance C_(1) ≻ C_(2) ≻ … ≻ C_(n).
Dayanak: Pamucar-Ecer 2020 Step 1; Keleş 2025 Bölüm 4 Adım 1
-
For each consecutive pair, elicit the fuzzy comparative significance φ̃_{j,j+1} = (l_j, m_j, u_j) from the linguistic scale (n−1 TFNs).
Dayanak: Pamucar-Ecer 2020 Eq.(8); Keleş 2025 Bölüm 4 Adım 2
-
Solve the FUCOM-F nonlinear program for fuzzy weights w̃_j = (l_j^w, m_j^w, u_j^w) and deviation χ̃ = (l_χ, m_χ, u_χ): minimise S(χ̃) subject to (a) ratio constraints |w̃_(j)/w̃_(j+1) − φ̃_{j,j+1}| ≤ χ̃ componentwise; (b) transitivity |w̃_(j)/w̃_(j+2) − φ̃_{j,j+1}⊗φ̃_{j+1,j+2}| ≤ χ̃; (c) Σ_j S(w̃_j) = 1; (d) l_j^w ≤ m_j^w ≤ u_j^w; (e) l_j^w ≥ 0.
Dayanak: Pamucar-Ecer 2020 Eq.(9); Keleş 2025 Bölüm 4 Adım 3
-
Defuzzify w̃_j → w_j with graded mean: w_j = (l_j^w + 4 m_j^w + u_j^w)/6. Final output: crisp weights and crisp deviation S(χ̃).
Dayanak: Pamucar-Ecer 2020 Step 4; Keleş 2025 Bölüm 4 Adım 4