F-LMAW
F-LMAW - Bulanık Katkılı Ağırlıkların Logaritma Metodolojisi (ÜBS)
Üçgen bulanık dilsel uzman ağırlıklandırma; Bonferroni toplama; mutlak anti-ideal nokta etrafında logaritmik dönüşüm
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — Her uzman e_h her kriter j'ye dilsel terim atar; terim Tablo 1 ile γ̃_hj = (l_hj, m_hj, u_hj) ÜBS'ne dönüştürülür.
LaTeX
\tilde{\gamma}_{hj} = \mathrm{LinguisticToTFN}(\ell_{hj}) -
Adım 2 — Her hücrenin γ_AIP'ye göre öncelik ÜBS'si η̃_hj hesaplanır: η̃_hj = γ̃_hj / γ_AIP. γ_AIP=(0.5,0.5,0.5) için bileşensel olarak (2·l_hj, 2·m_hj, 2·u_hj).
LaTeX
\tilde{\eta}_{hj} = \tilde{\gamma}_{hj} \oslash \gamma_{AIP} = \big(l_{hj}/\gamma_u,\; m_{hj}/\gamma_m,\; u_{hj}/\gamma_l\big) -
Adım 3 — Her kriter j için k uzmanın öncelik ÜBS'leri bulanık Bonferroni ortalaması BM^{p,q} (varsayılan p=q=1) ile η̃_j = (l_j, m_j, u_j) olarak birleştirilir. k=1 için η̃_j = η̃_1j.
LaTeX
\tilde{\eta}_{j} = \mathrm{BM}^{p,q}\big(\tilde{\eta}_{1j},\ldots,\tilde{\eta}_{kj}\big) = \left(\dfrac{1}{k(k-1)}\sum_{\substack{h_1,h_2=1\\ h_1\neq h_2}}^{k} \tilde{\eta}_{h_1 j}^{p}\otimes \tilde{\eta}_{h_2 j}^{q}\right)^{1/(p+q)} -
Adım 4 — Her η̃_j için Π = ∏_{j} m_j olmak üzere bulanık logaritmik dönüşüm w̃_j = ( ln(l_j)/ln(Π), ln(m_j)/ln(Π), ln(u_j)/ln(Π) ) bileşensel olarak uygulanır.
LaTeX
\tilde{w}_{j} = \left(\dfrac{\ln l_{j}}{\ln \Pi},\; \dfrac{\ln m_{j}}{\ln \Pi},\; \dfrac{\ln u_{j}}{\ln \Pi}\right),\quad \Pi = \prod_{j=1}^{n} m_{j} -
Adım 5 — w̃_j ÜBS'i derecelendirilmiş ortalama ile durulaştırılır: w_j = (l_j^w + 4 m_j^w + u_j^w)/6.
LaTeX
w_{j}^{*} = \dfrac{l_{j}^{w} + 4 m_{j}^{w} + u_{j}^{w}}{6} -
Adım 6 — Son ağırlıklar simpleks üzerinde yeniden normalleştirilir: w_j = w_j^* / Σ_j w_j^*. Çıktıda Σ_j w_j = 1 sağlanır.
LaTeX
w_{j} = \dfrac{w_{j}^{*}}{\sum_{j'=1}^{n} w_{j'}^{*}}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Triangular-fuzzy linguistic expert weighting with Bonferroni aggregation; logarithmic transform around an absolute anti-ideal point. Output typically weight (higher value = preferred).
Sonucu okuma: F-LMAW returns crisp criterion weights on the simplex (Σ w_j = 1, w_j ≥ 0) from linguistic expert assessments. Use it when (i) only verbal expert judgements are available, (ii) you want a logarithmic transform that compresses extreme priorities, and (iii) you have at least one expert and at least two criteria. With multiple experts, the Bonferroni mean (p=q=1 default) aggregates expert priorities before the logarithmic transform.
Varsayımlar
- Linguistic scale anchored at (1,1,1) (logarithm well-defined)
- γ_AIP strictly below the scale (priority TFNs ≥ 2 componentwise under (0.5,0.5,0.5) AIP)
- Experts assess criteria independently
Ne zaman kullanılmaz
- Only crisp numerical importance is available → use crisp LMAW or any classical weighting
- Interactions between criteria expected → use ANP / DEMATEL
Sınırlılıklar
- Assumes: Linguistic scale anchored at (1,1,1) (logarithm well-defined)
- Assumes: γ_AIP strictly below the scale (priority TFNs ≥ 2 componentwise under (0.5,0.5,0.5) AIP)
- Assumes: Experts assess criteria independently
Sık yapılan hatalar
- γ_AIP alt sınırı dilsel skalanın herhangi bir l_ij değerine eşit veya üstündeyse logaritma argümanı ≤ 0 olur. γ_AIP=(0.5,0.5,0.5) (kitap konvansiyonu) ve (1,1,1) ile başlayan skala kullanın.
- Tek uzman (k=1): Bonferroni operatörü p=q=1 için tanımsızdır (1/(k(k-1))). Konvansiyona göre η̃_j = η̃_1j (özdeşlik) alınır.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Each expert e_h (h=1..k) assigns a linguistic label to every criterion j; the label is mapped to its TFN γ̃_hj = (l_hj, m_hj, u_hj) using Tablo 1.
Dayanak: Yüksel Aydın 2025, Bölüm 9, Tablo 1
-
Compute the priority TFN η̃_hj of each cell with respect to the absolute anti-ideal point γ_AIP, using fuzzy division on each component: η̃_hj = γ̃_hj / γ_AIP = (l_hj/γ_u, m_hj/γ_m, u_hj/γ_l). With γ_AIP=(0.5,0.5,0.5) this reduces componentwise to (2·l_hj, 2·m_hj, 2·u_hj).
Dayanak: Yüksel Aydın 2025, Bölüm 9, Eşitlik (6)
-
Per criterion j, aggregate the k expert priority TFNs with the fuzzy Bonferroni mean BM^{p,q} (defaults p=q=1) into η̃_j = (l_j, m_j, u_j). With k=1 the operator degenerates to η̃_j = η̃_1j.
Dayanak: Yüksel Aydın 2025, Bölüm 9, Eşitlik (7)
-
Compute the fuzzy logarithmic transform of every η̃_j against the product of m-component priorities: w̃_j = ln_{∏m}(η̃_j) componentwise as ( ln(l_j)/ln(Π), ln(m_j)/ln(Π), ln(u_j)/ln(Π) ) with Π = ∏_{j=1..n} m_j. (Equivalently per Yüksel Aydın 2025 Eq. (8): w̃_j = (l_j, m_j, u_j) is transformed through log-ratios into the final fuzzy weight before defuzzification.)
Dayanak: Yüksel Aydın 2025, Bölüm 9, Eşitlik (8)
-
Defuzzify w̃_j by the graded mean: w_j = (l_j^w + 4 m_j^w + u_j^w)/6.
Dayanak: Yüksel Aydın 2025, Bölüm 9, Eşitlik (9)
-
Final weights are renormalised on the simplex: w_j = w_j^* / Σ_j w_j^*. The output Σ_j w_j = 1.
Dayanak: Yüksel Aydın 2025, Bölüm 9 (simplex closure)