CHOQUET-INTEGRAL
Choquet İntegrali - Toplamsız birikim
Sugeno λ ölçüsü
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — fuzzy_densities parametresinden her kriter için bulanık yoğunluklar g_i = g_λ({x_i}) (0 ≤ g_i < 1). Hiçbiri verilmediğinde kriter ağırlıkları kullanılmaktadır (Σw = 1; dolayısıyla λ = 0 ve ölçü toplamsaldır).
LaTeX
g_{i} = g_{\lambda}(\{x_{i}\}),\ i=1,\ldots,n -
Adım 2 — Sugeno λ: Σg ≠ 1 olduğunda 1 + λ = Π(1 + λ g_i) denkleminin (−1, ∞) üzerindeki sıfırdan farklı tek kökü (Σg < 1 ⇒ λ > 0; Σg > 1 ⇒ −1 < λ < 0); λ = 0 yalnızca Σg = 1 olduğunda. [Π(1 + λg_i) − (1 + λ)]/λ üzerinde ikiye bölme yöntemiyle çözülmektedir.
LaTeX
1 + \lambda = \prod_{i=1}^{n}(1 + \lambda g_{i}),\quad \lambda\in(-1,\infty),\ \lambda\neq 0 \text{ if } \textstyle\sum_i g_i\neq 1;\ \lambda=0 \text{ if } \textstyle\sum_i g_i=1 -
Adım 3 — Karar matrisi her kriter için yöne duyarlı min-maks ile [0, 1] aralığına normalize edilmektedir (fayda (x − min)/(max − min); maliyet (max − x)/(max − min); sabit bir sütun 0 olmaktadır). Ardından her alternatif için profil sıralanmakta ve her üst küme H_(k) = {değeri ≥ h_(k) olan kriterler} için λ-ölçüsü hesaplanmaktadır: g_λ(H) = [Π_{x∈H}(1 + λg_x) − 1]/λ (λ = 0 olduğunda Σ_{x∈H} g_x).
LaTeX
g_{\lambda}(H_{i}) = \dfrac{1}{\lambda}\Big[\prod_{x\in H_{i}}(1+\lambda g_{x}) - 1\Big] -
Adım 4 — Normalize edilmiş profili ARTAN (ASCENDING) sırada h_(1)≤…≤h_(n) düzenleyin (çekirdek np.argsort'u artan, kararlı modda kullanır; modül docstring'i bunu zaten belgeler — bu adımın metninin önceki bir sürümü yanlışlıkla '≥', yani azalan, demişti) ve Choquet integralini hesaplayın: C(A_i) = Σ_k (h_(k) - h_(k-1))·g_λ(H_(k)).
LaTeX
\int h\,dg = \sum_{i=1}^{n}\big[h(x_{i}) - h(x_{i-1})\big]\cdot g_{\lambda}(H_{i}),\quad h(x_{0})=0
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Sugeno λ-measure. Output typically utility (higher value = preferred).
Sonucu okuma: Apply F.steps in order.
Varsayımlar
- Singleton fuzzy densities g_i are elicited from domain experts or estimated from data
- Criteria exhibit interaction (superadditive if Σg_i<1, subadditive if Σg_i>1, additive if Σg_i=1)
- All decision matrix entries are real-valued, finite, non-missing
Ne zaman kullanılmaz
- Criteria are independent → use SAW/WPM (Choquet collapses to additive weighted sum anyway)
- Fuzzy densities g_i cannot be estimated - method becomes unidentifiable
Sınırlılıklar
- Assumes: Singleton fuzzy densities g_i are elicited from domain experts or estimated from data
- Assumes: Criteria exhibit interaction (superadditive if Σg_i<1, subadditive if Σg_i>1, additive if Σg_i=1)
- Assumes: All decision matrix entries are real-valued, finite, non-missing
Sık yapılan hatalar
- Hatalı: 'CHOQUET-INTEGRAL bu varsayımı kontrol etmeden uygulamak'. Doğrusu: Singleton fuzzy densities g_i are elicited from domain experts or estimated from data
- Hatalı: 'CHOQUET-INTEGRAL bu varsayımı kontrol etmeden uygulamak'. Doğrusu: Criteria exhibit interaction (superadditive if Σg_i<1, subadditive if Σg_i>1, additive if Σg_i=1)
- Hatalı: 'CHOQUET-INTEGRAL bu varsayımı kontrol etmeden uygulamak'. Doğrusu: All decision matrix entries are real-valued, finite, non-missing
- Hatalı: CHOQUET-INTEGRAL'yi 'Criteria are independent → use SAW/WPM (Choquet collapses to additive weighted sum anyway)' durumunda kullanmak - recommendation_metadata.not_recommended_when alternatif öneriyor.
- Hatalı: CHOQUET-INTEGRAL'yi 'Fuzzy densities g_i cannot be estimated' durumunda kullanmak - recommendation_metadata.not_recommended_when alternatif öneriyor.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Specify fuzzy densities g_i = g_λ({x_i}) for each singleton criterion.
Dayanak: Sugeno 1974, p.15
-
Solve 1 + λ = Π (1 + λ g_i) for the Sugeno λ-parameter.
Dayanak: Sugeno 1974, p.16 Eq.(2)
-
Build λ-fuzzy measure g_λ on every subset.
Dayanak: Sugeno 1974, p.16 Eq.(3)
-
Order h(x_1)≥…≥h(x_n) and compute Choquet integral.
Dayanak: Murofushi-Sugeno 1989, p.5 Eq.(1)