DecisionMind Mühürlü, doğrulanabilir reprodüksiyon

Kullanım alanları

CCSD

CCSD - Kriter Korelasyonu ve Standart Sapma Nesnel Ağırlıklandırması

Korelasyonla cezalandırılmış standart sapma ağırlıklandırması

Formül adımları

Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.

  1. Adım 1 — Karar matrisini yön duyarlı min-maks ile [0,1]'e normalleştir. Fayda: z_{ij}=(x_{ij}-x_j^min)/(x_j^max-x_j^min); maliyet: z_{ij}=(x_j^max-x_{ij})/(x_j^max-x_j^min).

    zij=xij−xjminxjmax−xjmin (benefit, j∈Ωb);zij=xjmax−xijxjmax−xjmin (cost, j∈Ωc)
    LaTeX z_{ij} = \frac{x_{ij}-x_j^{\min}}{x_j^{\max}-x_j^{\min}} \text{ (benefit, }j \in \Omega_b\text{)};\quad z_{ij} = \frac{x_j^{\max}-x_{ij}}{x_j^{\max}-x_j^{\min}} \text{ (cost, }j \in \Omega_c\text{)}
  2. Adım 2 — Her normalleştirilmiş sütunun popülasyon standart sapmasını σ_j hesapla (ddof=0). Payda 1/n, 1/(n-1) DEĞİL.

    σj=1n∑i=1n(zij−z¯j)2,z¯j=1n∑i=1nzij
    LaTeX \sigma_j = \sqrt{\frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}(z_{ij}-\bar{z}_j)^2}, \quad \bar{z}_j = \frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n}z_{ij}
  3. Adım 3 — Aday ağırlık vektörü w için, kriter j olmadan genel değerlendirme: d_{ij} = Σ_{k≠j} z_{ik}·w_k. Ardından R_j = z_j sütunu ile d_j vektörü arasındaki Pearson korelasyonu. NOT: R_j, w'ya bağlıdır (döngüsel bağımlılık — F4'e bak).

    dij=∑k=1,k≠jmzikwk,Rj=∑i=1n(zij−z¯j)(dij−d¯j)∑i(zij−z¯j)2·∑i(dij−d¯j)2
    LaTeX d_{ij} = \sum_{k=1,k\ne j}^{m} z_{ik}\,w_k, \qquad R_j = \frac{\sum_{i=1}^{n}(z_{ij}-\bar{z}_j)(d_{ij}-\bar{d}_j)}{\sqrt{\sum_{i}(z_{ij}-\bar{z}_j)^2 \cdot \sum_{i}(d_{ij}-\bar{d}_j)^2}}
  4. Adım 4 — İdeal ağırlık formülü: w_j = σ_j·√(1−R_j) / Σ_k σ_k·√(1−R_k). R_j(w) ağırlıklara bağlı olduğundan doğrusal olmayan bir sistemdir. Doğrusal olmayan optimizasyon ile çöz: J = Σ_j (w_j − ...) karesi minimize et, kısıt: Σw_j=1, w_j≥0. Optimumda J*=0.

    wj=σj1−Rj∑k=1mσk1−Rk,minwJ=∑j=1m(wj−σj1−Rj(w)∑kσk1−Rk(w))2 s.t. ∑jwj=1,wj≥0
    LaTeX w_j = \frac{\sigma_j\sqrt{1-R_j}}{\sum_{k=1}^{m}\sigma_k\sqrt{1-R_k}}, \quad \min_w J = \sum_{j=1}^{m}\!\left(w_j - \frac{\sigma_j\sqrt{1-R_j(w)}}{\sum_k \sigma_k\sqrt{1-R_k(w)}}\right)^{\!2} \text{ s.t. } \textstyle\sum_j w_j = 1,\; w_j \ge 0

Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.

Sezgi

Correlation-penalised standard-deviation weighting. Output typically weight (higher value = preferred).

Sonucu okuma: CCSD uses a nonlinear weight formula w_j = σ_j·√(1−R_j)/Σσ_k·√(1−R_k) where R_j is the Pearson correlation of criterion j with the overall assessment computed WITHOUT criterion j. This circular dependency makes it a nonlinear system requiring an iterative solver (e.g. SLSQP). CCSD is DIFFERENT from CRITIC: CRITIC uses pairwise inter-criterion correlations ρ_{jk}, while CCSD uses R_j (correlation with the partial aggregate). The paper itself (Wang & Luo 2010, p.2) states 'similar to but different from the CRITIC method'.

Varsayımlar

  • Decision matrix exists with measurable criteria
  • Sufficient inter-alternative variation per criterion

Ne zaman kullanılmaz

  • No data variation (constant criterion) → weight degenerates
  • Expert judgment is the actual driver → use subjective weighting

Sınırlılıklar

  • Assumes: Decision matrix exists with measurable criteria
  • Assumes: Sufficient inter-alternative variation per criterion

Sık yapılan hatalar

  • Sabit kriter: σ_j = 0 → w_j = 0 (kriter hiçbir ayrım sağlamaz).

Hesap adımları ve dayanakları

  1. Min-max normalise decision matrix to [0,1] (direction-aware). Benefit criteria: z_{ij}=(x_{ij}-x_j^min)/(x_j^max-x_j^min); cost criteria: z_{ij}=(x_j^max-x_{ij})/(x_j^max-x_j^min).

    Dayanak: Wang & Luo 2010, p.2 Eqs.(1)-(2)

  2. Compute population standard deviation σ_j of each normalised column (ddof=0). This uses 1/n, NOT 1/(n-1).

    Dayanak: Wang & Luo 2010, p.3 Eq.(11)

  3. For candidate weight vector w, compute overall assessment without criterion j: d_{ij} = Σ_{k≠j} z_{ik}·w_k. Then R_j = Pearson correlation between column z_j and vector d_j. NOTE: R_j depends on w (circular dependency - see F4).

    Dayanak: Wang & Luo 2010, p.3 Eqs.(6)-(9)

  4. The ideal weight formula is w_j = σ_j·√(1−R_j) / Σ_k σ_k·√(1−R_k). Because R_j(w) depends on the weights themselves, this is a nonlinear system. Solve via nonlinear optimisation: minimise J = Σ_j (w_j − σ_j·√(1−R_j(w)) / Σ_k σ_k·√(1−R_k(w)))² subject to Σw_j=1, w_j≥0. At optimum J*=0.

    Dayanak: Wang & Luo 2010, p.3 Eqs.(10)-(12)