BORDA
Borda Sayımı - Sıralama birleştirme için konum skorlama kuralı
Sıralama agregasyonu (konumsal oylama)
Formül adımları
Analiz motorunun yöntem bildirimindeki (manifest F.steps) adımlar; raporlardaki formüllerle aynı kaynaktır.
-
Adım 1 — m alternatif üzerinden K uzman sıralaması topla.
LaTeX
\mathcal{R} = \{R_{1}, R_{2}, \ldots, R_{K}\},\ R_{k}: \{A_{1},\ldots,A_{m}\}\to\{1,\ldots,m\} -
Adım 2 — Borda sayısı B_i.
LaTeX
B_{i} = \sum_{k=1}^{K} \big(m - R_{k}(A_{i})\big) -
Adım 3 — B_i'ye göre azalan sıralama.
LaTeX
\text{rank}(A_{i}) \propto -B_{i}
Yöntem ayrıntıları kaynak kütüphanedeki özgün (İngilizce) metindir.
Sezgi
Rank aggregation (positional voting). Output typically rank_position (lower value = preferred).
Sonucu okuma: B_i ∈ [0, m−1]. Higher B_i means the alternative is ranked near the top by more criteria/voters. In a symmetric example all alternatives tie; real problems break ties. Weighted Borda allows differential criterion importance.
Varsayımlar
- Input is a rank matrix (1=best, m=worst per voter)
- Each voter ranks all alternatives
Ne zaman kullanılmaz
- Cardinal preferences important → use a MAUT method
Sınırlılıklar
- Assumes: Input is a rank matrix (1=best, m=worst per voter)
- Assumes: Each voter ranks all alternatives
Sık yapılan hatalar
- Borda, ilgisiz alternatiflerin bağımsızlığı (IIA) ihlalinden etkilenir - yeni bir alternatif eklemek mevcut sıralamayı değiştirebilir.
- Girdi sıralı dereceler (1..m tam sayılar) olmalıdır, ham kriter değerleri değil - önce ayrı bir sıralama adımı uygulayın.
Hesap adımları ve dayanakları
-
Collect K expert rankings R_k over m alternatives.
Dayanak: de Borda 1781, Sec.1
-
Borda count B_i = Σ (m − R_k(A_i)).
Dayanak: de Borda 1781, Sec.2
-
Descending ranking by B_i.
Dayanak: de Borda 1781